Straling in huis onderzoek


Er komt een groot onderzoek naar de blootstelling aan straling in Nederlandse woningen. Daarvoor zijn in de eerste week van januari drieduizend huishoudens benaderd.

Volgens het RIVM, dat het onderzoek doet in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, hangt een belangrijk deel van de gemiddelde radioactieve straling van Nederlanders samen met radon en thoron dat uit bouwmaterialen in woningen terechtkomt. Radon en thoron komen van nature daarin voor.

Concentratie relatief laag

De concentratie radon in Nederlandse woningen is relatief laag, stelt het RIVM. Maar uit een recent onderzoek is gebleken dat de blootstelling aan straling als gevolg van thoron in de binnenlucht mogelijk groter is, dan tot nu toe werd aangenomen.

Een groot landelijk onderzoek ‘moet duidelijk maken hoe het is gesteld met de stralingsbelasting door radon en thoron in woningen’, schrijft het RIVM.

Gezondheidsrisico is klein

Radon komt van nature overal voor en is radioactief. Dat betekent dat het spontaan vervalt tot andere stoffen die we vervalproducten noemen. Radon en thoron zijn kleur-, geur- en smaakloos. Ze vallen onder de edelgassen en worden na inademing gewoon weer uitgeademd. Dat heeft volgens het RIVM geen directe invloed op de gezondheid.

Maar de stoffen die ontstaan als radon of thoron vervallen, zijn vaste stoffen die zich kunnen hechten aan stofdeeltjes. Als die worden ingeademd, kunnen ze met de vervalproducten achterblijven in de longen.

Als de stoffen verder vervallen kan de straling die hierbij vrijkomt op lange termijn longkanker veroorzaken. Dat risico is echter klein, stelt het RIVM. Jaarlijks krijgen enkele honderden mensen longkanker door blootstelling aan radon en thoron.

1. Wat zijn dat voor stoffen, radon en thoron?

Radon is een in 1900 ontdekt edelgas, dat vooral in de bodem voorkomt. Thoron is een vorm van radon, met andere eigenschappen. Kenmerk van radio-actieve gassen is, dat ze zich opsplitsen (‘vervallen’) in nieuwe stoffen. Omdat ze in de bodem zitten, zijn ze aanwezig in bouwmaterialen die met bodemproducten (steen, klei, delfstoffen) zijn vervaardigd.

2. Waarom opeens grootschalig onderzoek naar de aanwezigheid van deze stoffen in huis?

Al langere tijd is bekend dat radon en thoron zich in huizen bevinden. De stoffen die vrijkomen na het verval zijn vaak ook radio-actief en kunnen zich hechten aan andere stofdeeltjes. Die stofdeeltjes kunnen worden ingeademd en zich vastzetten in de longen. Als ze daar radio-actief worden, bestaat het gevaar van aantasting van de celstructuur, wat tot kanker kan leiden. Die kans wordt niet groot geacht. In Nederland zouden deze stoffen per jaar de oorzaak zijn van tussen de 100 en 1.200 gevallen van longkanker. Van radon was bekend dat dat in zo’n kleine hoeveelheid aanwezig is, dat het nauwelijks gevaar oplevert. Over de gevaren van thoron was tot voor kort weinig bekend.

3. Weten we nu dan meer?

We dachten altijd dat thoron nauwelijks voorkomt in de vrije ruimte. We konden het ook niet meten. Maar nu in Japan een verfijnd meetsysteem is ontwikkeld om de aanwezigheid van thoron vast te stellen, kan het RIVM de aanwezigheid van beide gassen in het huismilieu gaan meten. Vandaar het onderzoek in 3.000 woningen, een representatieve steekproef van het woningbestand.

4. Heeft stoppen met roken zin?

Stoppen met roken heeft zeker zin. In totaal worden per jaar meer dan 11.000 nieuwe gevallen van longkanker vastgesteld. Roken is de belangrijkste oorzaak. Roken in huis kan bovendien de gevolgen van radon en thoron versterken; ook voor eventuele niet-rokende huisgenoten.

5. Hoe lang gaat het onderzoek duren?

De deelnemers worden nu benaderd. Ze krijgen meetbekers toegezonden, die ze na een jaar terugsturen. Dan moeten de gegevens geanalyseerd worden en verwerkt in rapportages. Eind 2014 weten we waarschijnlijk meer.

Bron: RTL.nl, 15 januari 2013 Noord Hollands Dagblad, 15 januari 2013