Staalfabriek dicht na vervuiling


Wat is belangrijker: een vaste baan of een goede gezondheid? En zijn beide echt onverenigbaar? Dat dilemma verdeelt de stad Taranto in de regio Puglia, in de hiel van Italië, scherp in twee kampen. De Ilva-fabriek is de belangrijkste werkgever in de arme streek, waar de werkloosheid met 15,6 procent nog vijf procent boven het nationale gemiddelde ligt. De staalfabriek stelt meer dan 12.000 arbeiders te werk, en verschaft nog eens 8.000 werknemers indirect een inkomen. De machtige staalvakbonden roepen tijdens zeer emotionele betogingen dat de sluiting van de fabriek dramatisch zou zijn voor duizenden Zuid-Italiaanse gezinnen – die het vaak met één inkomen moeten stellen.

In het andere kamp zitten doodsbange inwoners van Taranto, die vrezen voor de gezondheidsrisico’s. Taranto is met stip één van de meest vervuilde steden van Italië, en was in 2010 in zijn eentje verantwoordelijk voor 92 procent van de dioxine-uitstoot in heel Italië. Vooral de inwoners van Tamburi, de woonwijk die het dichtst bij de staalfabriek ligt, maken zich ernstige zorgen om de risico’s die zij en hun kinderen al jarenlang lopen. Zij houden al even emotionele betogingen en eisen dat de vervuilende fabriek meteen wordt gesloten. Aan de basis van hun ongerustheid liggen studies van Volksgezondheid die aantonen dat de streek vijftien procent meer kankerdoden telt dan in de rest van Italië. Het aantal sterfgevallen door longkanker ligt zelfs dertig procent hoger dan het nationale gemiddelde.

De strijd tussen de voor- en tegenstanders van de staalfabriek bezorgt premier Mario Monti, die is aangesteld om Italië uit het economische dal te hijsen, al wekenlang hoofdbrekens. Meermaals stuurde de premier zijn minister van Industrie en diens collega van Volksgezondheid naar Taranto, om met de fabrieksdirectie te overleggen. Het regeringsstandpunt is dat de Ilva-fabriek de vervuilende fabriekssites moet saneren, terwijl de productielijn openblijft en bijgevolg werk blijft gegarandeerd.

Heel wat minder eenduidig is het standpunt van de Zuid-Italiaanse magistraten, die al zeker drie tegenstrijdige vonnissen in de zaak hebben geveld. In juli zijn acht managers van de staalfabriek onder huisarrest geplaatst, met inbegrip van Emilio Riva, de oprichter van het concern dat eigenaar is van de staalfabriek in Taranto. Daarna zijn technici delen van de staalfabriek beginnen te verzegelen. Maar begin augustus oordeelde de rechtbank dan weer dat de staalfabriek operationeel mocht blijven, terwijl de vervuilende fabriekssites werden gesaneerd. Luttele dagen later werd ook dat vonnis weer ingetrokken, wat in Italië veel wenkbrauwen doet fronsen over de werking van justitie.

Heeft de zaak in hoger beroep dan tenminste duidelijkheid verschaft? Toch niet: de motivering van het vonnis, dat gisteren openbaar is gemaakt, is opgesteld in een orakeltaal die zelfs voor één van de bevoegde ministers Chinees blijkt. Minister van Milieu Corrado Clini: ‘Als ik het goed lees, dan dénk ik dat de fabriek niet definitief dicht moet, maar dat enkel die delen die gesaneerd moeten worden, tijdelijk moeten sluiten.’

De rechtbank oordeelt wel erg streng dat de fabrieksdirectie moedwillig heeft vervuild. Maar of de fabriek nu moet sluiten, of slechts gedeeltelijk en voor de duur van de sanering, dat laat het hof over aan de door de rechtbank aangestelde beheerders van dit dossier – van wie eigenaardig genoeg fabrieksdirecteur Bruno Ferrante er één is.

Bron: De Standaard, augustus 2012